Εγκυμοσύνη και αεροπορικά ταξίδια (α' μέρος) - Από τον Δρ. Γιώργο Αναστασίου


Από τον Δρ.Γιώργο Αναστασίου- Μαιευτήρας Χειρούργος Γυναικολόγος στην κλινική «Μητέρα και Παιδί»

(α' μέρος)

Η αυξανόμενη τάση που καταγράφεται σήμερα στον τουρισμό έφερε αναπάντεχα ένα αυξημένο ποσοστό εγκύων που ταξιδεύουν αεροπορικώς.
Οι γιατροί, όχι μόνο οι μαιευτήρες  , αντιμετωπίζουν πολύ συχνά το ερώτημα πόσο ασφαλές είναι ένα αεροπορικό ταξίδι για την έγκυο μητέρα και το αγέννητο μωρό της ή ποιες συνέπειες μπορεί να έχει ένα αεροπορικό ταξίδι στην εγκυμοσύνη. 

Αναφορικά με τους κινδύνους για την υγεία της εγκύου  σημαντικά είναι 3 πράγματα 

1. Το ύψος της πτήσης.

Η ακτινοβολία που δέχεται ένα άτομο που ταξιδεύει είναι ευθέως ανάλογη του ύψους. Για παράδειγμα σε υπερατλαντικές πτήσεις όπου τα αεροπλάνα πετούν σε πιο μεγάλα ύψη και ο επιβάτης δέχεται πιο πολλή ακτινοβολία. 

2.Η διάρκεια της πτήσης. 

Ασφαλώς όσο πιο πολύ διαρκεί το ταξίδι τόσο πιο πολλή ακτινοβολία δέχεται ο οργανισμός. Επίσης η μεγάλης διάρκειας ακινησία εμπεριέχει και τον κίνδυνο θρόμβωσης.
Σύμφωνα με την παγκόσμια οργάνωση υγείας  ( WHO) πτήσεις πέραν των 4 ωρών θεωρούνται μεγάλης διάρκειας. 
 και

3. Η διαδρομή της πτήσης.  

Σε πτήσεις κοντά στους πόλους υπάρχει και πάλι πιο ψηλή ακτινοβολία.

Μέχρι σήμερα πολύ λίγες επιστημονικές  μελέτες έχουν δημοσιευτεί που εξετάζουν τις αλλαγές που συντελούνται στις έγκυες κατά τη διάρκεια μιας πτήσης και αυτές που έχουμε αφορούν κυρίως υγιείς εγκύους, χωρίς επιβαρυντικούς παράγοντες, και συνοδούς πτήσης που είναι επίσης υγιείς. Ως εκ τούτου οφείλει κάποιος να αξιολογήσει τα  γραφόμενα και τις εισηγήσεις με επιφύλαξη .

Σε εγκύους λοιπόν με φυσιολογική εξέλιξη της εγκυμοσύνης και χωρίς επιβαρυντικούς παράγοντες ΔΕΝ υπάρχει καμία αντένδειξη για αεροπορικά ταξίδια

Σαν γενικές αντενδείξεις για αεροπορικά ταξίδια μπορούν να αναφερθούν οι κάτωθι :

  • βαριά αναιμία της εγκυμοσύνης 
  • ωτίτιδα/ ιγμορίτιδα 
  • πρόσφατα διενεργηθείσα χειρουργική επέμβαση στο γαστρεντερικό  (ακόμα και λαπαροσκοπικα)
  • κατάγματα οστών .Εδώ υπάρχει ο κίνδυνος του οιδήματος που πρέπει να αποφευχθεί κυρίως σε άτομα με γύψινους επιδέσμους.

Σαν απόλυτες αντενδείξεις σε αεροπορικό  ταξίδι κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης ισχύουν τα κάτωθι

  • αποκόλληση πλακούντα 
  • πρόωρες συσπάσεις  
  • ανεπάρκεια τραχήλου 
  • πρόωρη ρήξη υμένων 
  • υπόνοια για εξωμήτριο κύηση
  • επαπειλουμένη αποβολή 
  •  υπόνοια για εξωμήτριο κύηση
  •  προεκλαμψία σε προηγούμενη ή στη παρούσα κύηση

Σχετικές αντενδείξεις είναι οι πιο κάτω

  • ανώμαλη προβολή εμβρύου
  • υπλοιπόμενη ανάπτυξη εμβρύου
  • πολύδιμη κύηση
  • πρόδρομος πλακούντας

Επίσης είναι σημαντικό να αναφερθεί πώς πριν από κάθε αεροπορικό ταξίδι πρέπει να γίνεται υπερηχογραφικός έλεγχος για εντοπισμό της κύησης (στα αρχικά στάδια) , για διαπίστωση της ηλικίας κυήσεως και των ενδείξεων ζωτικότητας  (εντοπισμός της καρδιακή λειτουργίας του εμβρύου).

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι για εγκύους με ιστορικό αποβολής ή εξωμήτριο κύηση.

Επίσης πρέπει να ληφθεί υπόψιν και ο προορισμός του ταξιδιού π. χ. αν χρειάζονται εξειδικευμένες θεραπείες ή/και εμβολιασμοί. 

Το δεύτερο τρίμηνο της κύησης θεωρείται σαν το πλέον ασφαλές χρονικό διάστημα για αεροπορικά ταξίδια ειδικά η 18η μέχρι την 24η εβδομάδα.

Για να αποφευχθεί πιθανός τοκετός στο αεροπλάνο οι πλείστες αεροπορικές εταιρείες υιοθετώντας τις κατευθυντήριες γραμμές της ΙΑΤΑ ( International Air Travel Association) ΕΠΙΤΡΕΠΟΥΝ σε έγκυες να ταξιδεύουν μέχρι και την 36η εβδομάδα, συμπεριλαμβανομένης . Σε έγκυες με πολύδυμη κύηση μέχρι και την 32η.

Επίσης οι πλείστες αεροπορικές εταιρείες ζητούν ιατρικό πιστοποιητικό για την ικανότητα της εγκύου να ταξιδέψει. Παρόλα αυτά δεν υπάρχει κοινή πολιτική των αεροπορικών εταιρειών σε σχέση με τις έγκυες που ταξιδεύουν. Γιαυτό είναι καλό οι έγκυες να γνωρίζουν τις κατευθυντήριες γραμμές της εταιρείας με την οποία ταξιδεύουν.